Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Tworzymy Wolną Szkołę w Zielonej Górze

 

Formalnie wolna szkoła demokratyczna w Zielonej Górze rozpoczęła działalność 1 września 2015 r. Wszystkich potencjalnie zainteresowanych tą inicjatywą zachęcamy do kontaktu bezpośredniego z nami. Chętnie porozmawiamy zarówno z rodzicami dzieci, które mogłyby do takiej szkoły uczęszczać, jak i z osobami, które chciałyby to miejsce z nami współtworzyć od strony organizacyjnej i/lub edkacyjnej.  Na początek jednak zachęcamy do przeczytania poniższego "wprowadzenia" w nasze przedsięwzięcie.

 

Wolna szkoła w Zielonej Górze to miejsce i społeczność, które pomagają dzieciom przygotować się do tego, aby wieść obecnie i w przyszłości szczęśliwe, spełnione życie wg ich własnego planu. To społeczność, która szanując wolność wyboru, pozwala dzieciom poznawać siebie i wzrastać zgodnie z wewnętrznym programem rozwoju (po prostu rozwijać się). Daje możliwość budowania poczucia własnej wartości i uczenia się odpowiedzialności za własne decyzje.

 

Cele szkoły: 

• stworzenie warunków do edukacji opartej na wolności wyboru i podążaniu za zainteresowaniami i talentami dziecka,
• wspieranie dzieci w realizowaniu ich celów poprzez działanie, tworzenie, poszukiwania i rozwijanie kreatywności,
• wspieranie dzieci w kształtowaniu się w nich postawy otwartości na drugiego człowieka i na jego potrzeby,
• stworzenie środowiska, w którym współpraca będzie czymś naturalnie wzmacniającym zarówno całą społeczność, którą dzieci będą współtworzyć, jak i każdego jej członka z osobna,
• rozwijanie wewnętrznej motywacji do działania i osiągania założonych przez dziecko celów, bez konieczności posługiwania się motywacją zewnętrzną,
• tworzenie wspólnoty, w której dzieci będą wzrastać w poczuciu szczęścia i spełnienia.

Cytując Johna Holta: "Nie chcemy stworzyć miejsca, którego celem będzie kształtowanie dzieci - chcemy stworzyć inspirujące miejsce, w którym dzieci będą kształtować się samodzielnie. W zgodzie ze swoimi predyspozycjami, w wybranym przez siebie kierunku, w swoim tempie, bez jakichkolwiek form nacisku, manipulacji, zastraszania".

 

Fundamenty na jakich opiera się idea wolnej szkoły.

Dziecko jest wolnym człowiekiem, który od urodzenia posiada naturalną chęć poznania i pewien wewnętrzny potencjał rozwoju. Ta naturalna potrzeba poznania umożliwia rozwój jednostki, ale także rozwój ludzkości i sprawiła, że wyszliśmy jako gatunek z jaskini. Aby ta naturalna siła sprzyjała rzeczywistemu rozwojowi jednostki i społeczeństwa niezbędne są szacunek dla wolnej woli jednostki oraz dla życia i drugiego człowieka, które uważamy za najważniejsze wartości.
Uczenie się i życie to ten sam proces a ich rozdzielanie jest nienaturalne i wręcz szkodliwe. Człowiek rozwija się i najlepiej realizuje swój wewnętrzny potencjał wówczas, gdy sam tego pragnie.
Uczenie się to sięganie po to, co pozwala człowiekowi radzić sobie z otaczająca rzeczywistością i rozwijać się.
Uczenie się jest działaniem, któremu bardziej potrzebne jest "zapewnienie swobodnego dostępu do źródeł wiedzy oraz otwartość na ludzkie potrzeby, zdolności i zainteresowania" (Holt) niż kierowanie tym działaniem przez inne osoby.
W procesie edukacji dorosły powinien zaufać dziecku, jego wewnętrznemu potencjałowi, a nie "wiedzieć lepiej" czego, jak i kiedy powinno się uczyć.

 

Czym różni się nasza wolna szkoła od tradycyjnej?

Uczenie się jest efektywniejsze, gdy odbywa się w grupach kompetencyjnych zróżnicowanych wiekowo, dlatego w wolnej szkole podział na grupy wiekowe nie istnieje.
Tym co powinno decydować o uczestniczeniu dzieci w danych zajęciach są ich predyspozycje, kompetencje z zakresu tematu zajęć, przejawiane zainteresowania i dobrowolna chęć udziału a nie dorośli. W naszej szkole o tym, czy dziecko uczestniczy w danych zajęciach decydować więc będzie ono same.
W szkole nie będzie zajęć w potocznym rozumieniu tego słowa. Nie będzie obowiązkowych lekcji z określonych przedmiotów, wg ustalonego programu, w określonych dniach tygodnia i godzinach, trwających 45 minut, dla dzieci w jednym wieku.

Nie ma więc w naszej wolnej szkole elementów "przymusu edukacyjnego", które m.in. zabijają powoli, dzień po dniu, naturalną chęć poznawania świata u dzieci, co potwierdza wiele badań, szczególnie tych z zakresu neurodydaktyki. Gdy się jednak nad tym głęboko zastanowimy, sięgniemy przy tym do swojej pamięci i uczciwie odpowiemy na niektóre z poniższych pytań, nie będą nam potrzebne dowody stricte naukowe:

  • Czy każdemu dziecku przyda się w życiu ta sama wiedza, z tych samych przedmiotów, w takim samy stopniu?
  • Czy jeden i ten sam sposób nauczania danego przedmiotu jest tak samo interesujący lub tak samo nieinteresujący, tak samo efektywny lub nieefektywny, dla wszystkich czy chociażby większości dzieci w danej szkole?
  • Czy zawsze mamy ochotę na uczenie się danego przedmiotu w tym samym dniu tygodnia o tej samej godzinie, np. w poniedziałek o 9:45, nawet gdy go lubimy?
  • Czy każde dziecko, człowiek, przyswaja wiedzę w takim samym tempie?
  • Czy przerywanie dziecku interesującego zajęcia, w które się zaangażowało, tylko dlatego, że zaraz zacznie się kolejna lekcja, wpływa motywująco na dalsze zgłębianie tematu i samokształcenie w ogóle?
  • Czy uczenie się jednego przedmiotu w oderwaniu od innych to najefektywniejsza metoda nauki?
  • Czy tym co najbardziej zbliża zdolność poszczególnych dzieci do przyswajania wiedzy jest wiek?

Jednym z celów szkoły jest wzmacnianie w dzieciach umiejętności odnajdywania radości w działaniu pod wpływem wewnętrznej motywacji płynącej od dziecka, a nie w wyniku motywacji skierowanej z zewnątrz, nastawionej na osiągnięcie dodatkowego celu w postaci oceny, pochwały lub uniknięcia kary. Dlatego wszelkie oceny oprócz tych, o które poprosi samo dziecko na ustalonych wcześniej zasadach, nie będą stosowane w procesie edukacyjnym w naszej szkole. W kwestii zaliczenia podstawy programowej w tradycyjnej szkole dzieci podlegają ocenie z zewnątrz. Egzaminy odbywają się w szkole do której zapisane są dzieci i przeprowadzane są w atmosferze szacunku, w formie przyjaznej dzieciom dostosowanej do ich wieku.

Oczywiście nie ma w naszej szkole miejsca dla nagród i kar – metod wychowawczych, które osłabiają wewnętrzną motywację do działania i nie sprzyjają budowaniu relacji.
 

Co oferujemy zamiast tradycyjnego podejścia do edukacji?

Dzieci współtworzą społeczność szkolną na takich samych prawach jak dorośli, co oznacza że dzieci mają takie same prawa i taki sam głos w ustanawianiu tych praw jak dorośli pracujący w tej szkole.
W szkole obowiązują wartości i zasady, które jako fundamentalne dla szkoły, są niezmienne:

  • szacunek dla życia, zdrowia i poglądów drugiego człowieka,
  • szacunek do wolnej woli każdego człowieka i jego prawa do własnego wyboru,
  • brak zgody na jakąkolwiek formę przymusu,
  • brak zgody na stosowanie nagród i kar,
  • równe prawo każdej osoby tworzącej naszą społeczność szkolną, niezależne od wieku, do decydowania o zasadach w naszej szkole obowiązujących,
  • polityczna i religijna wolność ideologiczna, która oznacza, że nie opowiadamy się za żadnym z poglądów w tych dziedzinach i nie prezentujemy w szkole żadnych atrybutów z nimi związanych, szanując przy tym oczywiście każdy indywidualny wybór.

Tak więc "wolność jednego kończy się tam gdzie zaczyna się wolność drugiego". Ten cytat trafnie oddaje połączenie 2 najważniejszych dla szkoły wartości: wolności jednostki i szacunku dla drugiego człowieka.

Współdecydowanie o społeczności szkolnej jest jednym z fundamentów szkoły i jedną z najskuteczniejszych metod uczenia się odpowiedzialności za własne życie i współodpowiedzialności za otoczenie i środowisko w jakim się żyje i będzie żyło. W ten właśnie sposób, dzień po dniu, przez działanie, dziecko zdobywa tak pożądane dziś kompetencje miękkie, jak:

  • świadomość własnych potrzeb i uczuć oraz strategii ich zaspokajania w poszanowaniu dla drugiego człowieka i środowiska
  • umiejętność komunikacji i słuchania,
  • otwartość na innych i dostrzeganie ich potrzeb,
  • umiejętność rozwiązywania konfliktów,
  • umiejętność współpracy,
  • umiejętność wypracowywania kompromisów,
  • umiejętności organizacji pracy własnej i zespołowej,
  • umiejętność planowania, osiągania celów,
  • asertywność.

 

Nauka w naszej szkole

U podstaw edukacji demokratycznej leży przeniesienie poczucia sprawczości i odpowiedzialności za rozwój i edukację dziecka z dorosłych właśnie na dzieci. Rolą dorosłych jest stworzenie warunków do uczenia się a nie sterowanie samym procesem. Przez edukację rozumiemy samorozwój (pasje, zainteresowania), a przez stworzenie warunków – na równi tworzenie atmosfery wsparcia, zrozumienia potrzeb, akceptacji oraz inspirującego środowiska sprzyjającego zaspokajaniu naturalnej ciekawości i chęci poznawczej.
Żadne zajęcie prowadzone w szkole, nie będą obowiązkowe.
Idealną sytuacją jest ta, w której to dzieci są inicjatorami zajęć i to one decydują o tym czego chcą się uczyć. Z drugiej strony presja w postaci wiszącego nad uczniem egzaminu końcowego nie daje spać (rodzicom). Zakres podstawy programowej jak i wiedzę spoza tych obszarów dzieci przyswajać będą dzięki alternatywnym metodom edukacyjnym a monitoring stopnia opanowanej przez dzieci wiedzy będzie opierał się o konstruktywną informację zwrotną i wartościowanie pozytywne.

Metody edukacyjne stosowane w wolnej szkole:

  • nauka przez działanie praktyczne, 
  • metoda projektu edukacyjnego,
  • metoda pedagogiki zabawy i zabawa w czytej formie,
  • metody integracyjne,
  • metody pracy we współpracy,
  • metody ewaluacyjne,
  • elementy pedagogiki Marii Montessorri.

 

Jaką rolę pełnią rodzice?

Rodzice mają możliwość wpływania na to co dzieje się w szkole poprzez proponowanie zajęć, wydarzeń, zasad w społeczności szkolnej na regularnych spotkaniach kadry z rodzicami. Rodzice mogą też aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły poprzez pomoc w organizowaniu różnych przedsięwzięć, które będą działy się w szkole lub poza nią, jak również poprzez dzielenie się z dziećmi swoimi pasjami, zainteresowaniami na tematycznych zajęciach.
Zdajemy sobie też sprawę, że nawet jeśli rodzice akceptują i rozumieją założenia szkoły i rzeczywiście chcą iść tą drogą razem z dzieckiem, to w praktyce dnia codziennego bardzo trudne jest oddanie dzieciom aż tyle wolności i obdarzenie ich tak dużym zaufaniem. Dlatego proponujemy regularne wspierające spotkania z rodzicami w formie warsztatów opartych o metodę Porozumienia bez Przemocy i coaching rodzicielski.

 

Formalne i organizacyjne aspekty funkcjonowania wolnej szkoły.

Podmiotem posiadającym osobowość prawną i umożliwiającym funkcjonowanie szkoły jest Fundacja Boczne Drogi z siedzibą w Zielonej Górze. Jednym z jej celów statutowych i głównym powodem powołania jest wspieranie wolnej szkoły w Zielonej Górze oraz upowszechnianie i wspieranie wolnej edukacji w Polsce.
Fundacja działa m.in. na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Decyzje dotyczące formalnego funkcjonowania szkoły podejmowane są przez założycieli szkoły, którzy tworzą Radę Programową Fundacji d.s. Wolnej Szkoły.
Funkcjonowanie szkoły jest możliwe między innymi dzięki wpłatom od rodziców. Wysokość czesnego będzie dostosowana do aktualnych możliwości i potrzeb szkoły.
Jednym z celów Fundacji zarządzającej formalnie szkołą jest podejmowanie działań pozwalających na obniżenie opłat tak, aby uczęszczanie do szkoły było możliwe dla jak najszerszej grupy dzieci.

Więcej informacji o szkołach demokratycznych i wolnej edukacji (kliknij).